Psikolojik Sağlamlığa Bakış
Yaşam değişim ve belirsizlikler içerir. Mutlu ve iyi anların yanı sıra zor deneyimler, beklenmedik
krizler, travmatik olaylar da yaşamın bir parçasıdır. Kişiler bu yaşam tecrübelerini nasıl yönettiği,
zorlayıcı durumlarla ne düzey baş edebildiği konusunda farklılaşabilir.
“Ormanın en güçlü meşesi, fırtınadan korunan ve güneşten saklanan meşe değildir. Rüzgârlara,
yağmurlara ve kavurucu güneşe karşı varlığını sürdürme mücadelesi vermek adına açıkta durandır.”
Napoleon Hill
Sağlık fiziksel, zihinsel ve sosyal açıdan tam bir iyilik hali olarak tanımlanabilir. Psikolojik iyi oluş;
bireyin yaşamında oluşan stres ile baş edebilmesi, kendi kaynaklarının farkında olması, yeteneklerini
kullanabilmesi ile ilişkilidir.
Aynı stres faktörü karşısında iki bireyin farklı tepkiler verdiğini gözlemleyebiliriz. Bu durum bireylerin
baş edebilme, uyum sağlayabilme, kendini toparlama ve iyileştirme gücü ile bağlantılıdır. Psikolojik
sağlamlık, yaşam stres ve zorluklarına karşı adapte olabilme yeteneğidir. Genetik, biyolojik,
sosyokültürel ve demografik özellikler risk faktörü oluşturabilmektedir.
Yaşamdaki zorlu olayları ve acı duyguları kabul etmek, iyileşmeye açık olmak psikolojik sağlamlığın
arttırılması yolunda önemli bir adımdır. Psikolojik sağlamlığı yüksek bireyler, iç ve dış stres
faktörlerine karşı daha çabuk uyum gösterebilir ve esnek bir yaklaşım sergileyebilirler. Daha az
stresli yaşam olayına maruz kalmak, hiç üzüntü yaşamamak ya da duyguları bastırmak ile
karıştırılmamalıdır.
Psikolojik Sağlamlık ve Duygular
Bireyler kimi zaman duygularının yanlış olduğunu, hissedilmemesi gerektiğini düşünerek olumsuz
duygulardan kaçınabilir. Duyguların “yanlış” olarak etiketlenmesi, “yargılanacağım” düşüncesi ya da
kontrol altında tutma çabası duyguların bastırılması neden olabilmektedir. Duygular bastırıldığında
ortadan kaybolmazlar, stresin artmasına neden olabilirler. Bu nedenle duyguları tanımak , sağlıklı bir
biçimde ifade etmek ve duygulara kabullenici yaklaşmak önem taşımaktadır.
Psikolojik Sağlamlığı Arttırmak Mümkün Müdür?
Zorlayıcı yaşam olayları aynı zamanda bireyi sağlamlaştıran güce dönüşebilir. Birey; üzerinde kontrol
sahibi olduğu durumlar karşısında çözüm üretme becerisi geliştirmeyi, kontrol edemediği durumlar
karşısında ise kabullenici bir tutum sergilemeyi öğrenebilmektedir.
Kişinin yaşam hedeflerinin olması, umut ve iyimserlik içerisinde olması, mizah gücü, geçmiş
tecrübelerinden çıkardığı sonuçlar önem taşımaktadır. Sosyal destek gücünün arttırılması, kişisel
farkındalık ve kendini kabul yönünde yapılacak çalışmalar, bireyin yaşam tarzı ile ilgili düzenlemeler ,
sağlıklı beslenme , düzenli spor faaliyetlerinde bulunma vb. psikolojik sağlamlığın geliştirilmesi
yönünde katkı sağlayabilir.
Klinik Psikolog, Psikolojik Danışman Açelya Susuz
