Yaygın Anksiyete Bozukluğu

Kaygı, her insanın yaşadığı bir duygudur. Ancak yaygın anksiyete bozukluğunda durumla uygunsuz, sürekli ve aşırı bir endişe söz konusudur. Denetlenemeyen, kişinin yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen ve işlevselliğini bozan bir endişe hali görülmektedir. Aşırı endişe hali en az 6 ay boyunca hemen her gün vardır ve gün boyunca sürmektedir. Yaygın anksiyete bozukluğuna sahip kişiler olumsuz olayların geleceğine dair beklenti içerisindedir. Her durumda olası en kötü sonucu düşünürler.

Kaygı hali genellikle iş, aile, sağlık, günlük konular, ev işleri, çocukların yaşayabileceği sorunlar ile ilgilidir. Kişiler çoğu zaman yaşanan endişenin abartılı olduğunu farkındadırlar fakat kendilerini kontrol edemez, sakinleşemezler.

Hastalığın oluşumunda kişilik özellikleri, stres verici yaşam olayları, kalıtsal etkenler, beyin nörokimyasındaki değişiklikler vb. etkili olmaktadır. Yaygın anksiyete bozukluğunun yaşam boyu görülme sıklığı %5-6’dır. Her 100 kişiden 5-6’sı yaşamlarının herhangi bir zamanında bu rahatsızlığı yaşayabilmektedir. Yaşlılıkla beraber görülme sıklığı artmaktadır. Kadınlarda erkelere oranla 2 kat daha sık görülmektedir.

Yaygın Anksiyete Bozukluğu Belirtiler

• Terleme ve titreme,
• Sersemlik hissi,
• Ateş basması,
• Yorgunluk,
• Halsizlik,
• Bulantı,
• Kas ağrıları,
• Baş ağrısı,
• Yutma güçlüğü,
• Tahammülsüzlük vb. fiziksel yakınmalar görülmektedir.

Yaygın anksiyete bozukluğu yavaş ve sinsi bir gelişim göstermektedir. Belirtiler, dönem dönem iyileşmeler ve alevlenmeler gösterebilmektedir. Stresli yaşam olayları olduğunda belirtiler çoğunlukla kötüleşir.

Yaygın Anksiyete Bozukluğu Tanı

DSM-5’e göre yaygın anksiyete bozukluğu tanı kriterleri şunlardır:

En az altı aylık bir sürenin çoğu gününde bir takım olaylar ya da etkinliklerle ilgili olarak, aşırı bir kaygı ve kuruntu vardır.

• Kişi, kuruntularını denetim altına almakta güçlük çeker.
• Bu kaygı ve kuruntuya aşağıdaki altı belirtiden üçü (ya da daha çoğu) eşlik eder. (en azından kimi belirtiler son altı ayın çoğu gününde bulunmuştur) :

1. Dinginleşememe (huzursuzluk) ya da gergin ya da sürekli diken üzerinde olma.
   2. Kolay yorulma.
   3. Odaklanmada güçlük çekme ya da zihin boşalması.
   4. Kolay kızma.
   5. Kas gerginliği.
   6. Uyku bozukluğu

• Kaygı, kuruntu ya da bedensel belirtiler, klinik açıdan belirgin bir sıkıntıya ya da toplumsal, işle ilgili alanlarda ya da önemli diğer işlevsellik alanlarında işlevsellikte düşmeye neden olur.
• Bu bozukluk, bir maddenin ya da başka bir sağlık durumunun etkilerine bağlanamaz.
• Bu bozukluk başka bir ruhsal bozuklukla daha iyi açıklanamaz.

Yaygın Anksiyete Bozukluğu tedavi edilebilir bir rahatsızlıktır. Bilişsel davranışçı terapi yaygın kaygı bozukluğu tedavisinde en etkili yöntemlerden biridir, Tedavi sürecinde endişe yaratan durumlar ve olumsuz düşünceler ele alınmakta kişinin başa çıkma becerilerinin geliştirilmesi hedeflenmektedir.